حقوق تجارت وبلاگی که مشاهده می فرمایید سعی دارد تا به طور تخصصی به موضوع حقوق تجارت بپردازد. در این راستا سعی می شود تا در حد امکان نظرات اساتید برجسته حقوق تجارت در مسائل مختلف این رشته از حقوق به خوانندگان محترم معرفی شود. امید است این اطلاعات مثمر ثمر واقع شود. خواهشمند است نظرات و انتفادات خود را در جهت بهتر شدن وبلاگ به اینجانب منتقل فرمایید. tag:http://akerd.mihanblog.com 2019-09-19T01:38:47+01:00 mihanblog.com * «برائت» از دیون مازاد بر دارایی در مدیریت ورشکستگی 2017-03-15T09:28:50+01:00 2017-03-15T09:28:50+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/215 حبیب رمضانی آکِردی حبیب رمضانی آکردی، محمد عیسائی تفرشی، محمد باقر پارساپورچکیده قانون‌گذار در نهاد ورشکستگی نیازمند ابزارهایی است تا آن را برای اهداف مورد نظر خود مدیریت کند. یکی از ابزارهایی که نقش مهمی را در این راستا می­تواند ایفا کند، نهاد «برائت» است. برائت بدین مفهوم است که ورشکسته پس از ختم آیین ورشکستگی از تأدیه دیون باقی‌مانده رهایی می­یابد. قانون‌گذار با اعطای برائت به ورشکسته در صدد حمایت از وی برآمده است تا از این طریق ورشکسته دوباره بتواند به عرصة اقتصاد بازگردد. نهاد برائت به ا حبیب رمضانی آکردی،
 محمد عیسائی تفرشی،
محمد باقر پارساپور

چکیده

قانون‌گذار در نهاد ورشکستگی نیازمند ابزارهایی است تا آن را برای اهداف مورد نظر خود مدیریت کند. یکی از ابزارهایی که نقش مهمی را در این راستا می­تواند ایفا کند، نهاد «برائت» است. برائت بدین مفهوم است که ورشکسته پس از ختم آیین ورشکستگی از تأدیه دیون باقی‌مانده رهایی می­یابد. قانون‌گذار با اعطای برائت به ورشکسته در صدد حمایت از وی برآمده است تا از این طریق ورشکسته دوباره بتواند به عرصة اقتصاد بازگردد. نهاد برائت به این دلیل که ترغیب‌کنندة ورشکسته به انجام‌دادن فعالیت اقتصادی، ازبین‌رفتن بازار کار سایه، تحمیل ضرر بر افرادی که توان مالی بیشتر دارند، نفع اقتصادی جامعه و جز آن کارآمد تلقی شده است. در مقابل، بزرگترین چالشی که این نهاد با آن مواجه شد، غیراخلاقی‌بودن آن است. از عوامل ناکارآمدی این نهاد به اثر منفی آن بر بازار اعتبار و نارضایتی طلبکاران نام برده شده است. در حقوق ایران نهاد برائت سابقه ندارد و طلبکار پس از ختم ورشکستگی نیز برای مابقی دین می‌تواند به بدهکار رجوع کند.
برای دریافت اصل مقاله کلیک کنید.
 
]]>
* گردش اسناد تجاری در دوران قبل از توقف، توقف و پس از صدور حکم ورشکستگی 2016-10-06T16:49:35+01:00 2016-10-06T16:49:35+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/214 حبیب رمضانی آکِردی حبیب رمضانی آکردیاستفاده از اسناد تجاری برای تاجر غیرقابل اجتناب است، از طرف دیگر با صدور حکم ورشکستگی معاملات تاجر ورشکسته قبل از دوران توقف، توقف و پس از صدور حکم ورشکستگی کنترل می­ شود. مسأله قابل بررسی در این راستا این است که در صورت رد یا ابطال معامله­ای که بر مبنای آن سند تجاری به گردش درآمده است وضعیت سند تجاری چه می­ شود؟ بعد از صدور حکم ورشکستگی آیا ورشکسته حق دخالت در سند تجاری را دارد؟در دوران قبل از توقف و توقف تاجر می­تواند در گردش اسناد تجاری دخالت کند مگر اینکه مشمول مع 800x600

حبیب رمضانی آکردی


استفاده از اسناد تجاری برای تاجر غیرقابل اجتناب است، از طرف دیگر با صدور حکم ورشکستگی معاملات تاجر ورشکسته قبل از دوران توقف، توقف و پس از صدور حکم ورشکستگی کنترل می­ شود. مسأله قابل بررسی در این راستا این است که در صورت رد یا ابطال معامله­ای که بر مبنای آن سند تجاری به گردش درآمده است وضعیت سند تجاری چه می­ شود؟ بعد از صدور حکم ورشکستگی آیا ورشکسته حق دخالت در سند تجاری را دارد؟
در دوران قبل از توقف و توقف تاجر می­تواند در گردش اسناد تجاری دخالت کند مگر اینکه مشمول معاملات ضرری شود که در این صورت معامله پایه با ضمانت اجرای مواد مربوطه مواجه می­شود و بحث ایرادات مطرح می­ شود؛ اما پس از صدور حکم ورشکستگی تاجر صرفاً از «مداخله در اموال» منع شده است و از آنجاییکه صدور سند تجاری متضمن دخالت در اموال نمی­باشد، تاجر ورشکسته می­ تواند در گردش اسناد تجاری مداخله نماید مگر در مورد ظهرنویسی که متضمن مداخله در اموال می ­باشد.

 

 

منبع: فصلنامه مطالعات حقوقی، سال دوم، شماره دوم، بهار 1395.
]]>
* تغییر تابعیت شرکت‌های تجارتی در حقوق ایران 2016-09-03T13:25:04+01:00 2016-09-03T13:25:04+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/213 حبیب رمضانی آکِردی رضا مقصودیحسین داودی یکی از حقوق توأم با مقررات آمرۀ اشخاص حقیقی، جواز تغییر تابعیت آن‌هاست. به‌موجب مادۀ 588 قانون تجارت، شخص حقوقی می‌تواند دارای کلیۀ حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قائل است؛ مگر حقوق و وظایفی که بالطبع فقط انسان ممکن است دارای آن باشد، مانند حقوق و وظایف ابوت و بنوت. در قوانین موضوعۀ ایران قانون‌گذار برخلاف اشخاص حقیقی هیچ نص قانونی را به‌طور عام در خصوص تغییر تابعیت اشخاص حقوقی و به‌ویژه شرکت‌های تجارتی اختصاص نداده است و صرفاً در خصوص شرکت‌های بامسئ رضا مقصودی
حسین داودی

 یکی از حقوق توأم با مقررات آمرۀ اشخاص حقیقی، جواز تغییر تابعیت آن‌هاست. به‌موجب مادۀ 588 قانون تجارت، شخص حقوقی می‌تواند دارای کلیۀ حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قائل است؛ مگر حقوق و وظایفی که بالطبع فقط انسان ممکن است دارای آن باشد، مانند حقوق و وظایف ابوت و بنوت. در قوانین موضوعۀ ایران قانون‌گذار برخلاف اشخاص حقیقی هیچ نص قانونی را به‌طور عام در خصوص تغییر تابعیت اشخاص حقوقی و به‌ویژه شرکت‌های تجارتی اختصاص نداده است و صرفاً در خصوص شرکت‌های بامسئولیت محدود و شرکت‌های سهامی به‌طور خاص به بیان تغییر تابعیت در این شرکت‌ها پرداخته است. با درنظر گرفتن احالۀ حقوق و تکالیف اشخاص حقوقی به اشخاص حقیقی از یک طرف و خصوصیات خاص و ویژگی آمره بودن مسائل مربوط به تابعیت از طرف دیگر و نصوص محدود خاص قانونی در زمینۀ تغییر تابعیت شرکت‌های تجارتی در ایران و با توجه به پیش‌بینی نکردن مقررات موضوعه در خصوص تشریفات تغییر تابعیت، داشتن یا نداشتن جواز تغییر تابعیت دربارۀ شرکت‌های تجارتی، و در صورت جواز، نحوۀ انجام آن در حقوق ایران مبهم است و در این مقاله سعی در پرداختن به آن شده است. در حقوق تطبیقی، این مسئله با عنوان حرکت مرزی شرکت‌ها به‌بحث گذاشته شده و در اساسنامۀ اتحادیۀ اروپا آزادی تأسیس شرکت‌ها به‌عنوان یک اصل پذیرفته شده و ممنوعیت تغییر تابعیت یا پذیرش تابعیت جدید که در قوانین سنتی برخی از کشورهای اروپایی بوده، به‌موجب اساسنامۀ یادشده تعدیل یافته است؛ اما در حقوق ایران آمره بودن آن قوی‌تر به‌نظر می‌رسد.

 جهت دریافت اصل مقاله کلیک کنید
]]>
* ارتقای موفقیت شرکت؛ وظیفه‌ای برای مدیران( مطالعه در حقوق انگلیس و ایران) 2016-08-20T19:37:50+01:00 2016-08-20T19:37:50+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/212 حبیب رمضانی آکِردی محمد عیسائی تفرشیحبیب رمضانی آکردیحمید رضا عباسی منشاعتباری  بودن نهاد حقوقی  شرکت تجاری، دخالت اشخاص حقیقی را در اداره آن ضروری می­کند. تعیین مدیر برای شرکت در این راستا پیش­بینی شده است. اداره شرکت مستلزم تعیین حدود اختیارات و وظایف مدیر است تا از خودسری اجتناب شود. جدیدترین وظیفه­ای که برای مدیر شرکت در جهت اداره بهتر شرکت پیش­بینی شده، «ارتقای موفقیت شرکت» است که ابتکار قانونگذار انگلیس است. رویکردهای «تقدم سهامداران» و «ذینفعان» در حاکمیت شرکتی مطرح است و قانونگذار انگ محمد عیسائی تفرشی
حبیب رمضانی آکردی
حمید رضا عباسی منش

اعتباری  بودن نهاد حقوقی  شرکت تجاری، دخالت اشخاص حقیقی را در اداره آن ضروری می­کند. تعیین مدیر برای شرکت در این راستا پیش­بینی شده است. اداره شرکت مستلزم تعیین حدود اختیارات و وظایف مدیر است تا از خودسری اجتناب شود. جدیدترین وظیفه­ای که برای مدیر شرکت در جهت اداره بهتر شرکت پیش­بینی شده، «ارتقای موفقیت شرکت» است که ابتکار قانونگذار انگلیس است. رویکردهای «تقدم سهامداران» و «ذینفعان» در حاکمیت شرکتی مطرح است و قانونگذار انگلیس در مقرره جدید سعی کرده است تعادل را بین دو رویکرد برقرار کند. در این راستا محور را در جلب منافع سهامداران قرارداده و رعایت مؤلفه­هایی را نیز در راستای تحقق اهداف دیگر بر مدیران الزام کرده است. در حقوق ایران چنین وظیفه­ای سابقه ندارد و به دلیل فقدان ضمانت اجرا نمی­توان آن را بر مدیر تحمیل کرد. وظیفه امانی نیز صرفاً برای مدیر تعهد منفی ایجاد می­کند، در حالی که وظیفه «ارتقای موفقیت شرکت» تعهدی مثبت است.
جهت دریافت اصل مقاله کلیک کنید
]]>
* بررسی تطبیقی حدود و مبنای مسئولیت متصدی حمل و نقل دریایی در کنوانسیون «رتردام» با کنوانسیون‌های «بروکسل» و «هامبورگ» 2016-05-09T12:29:18+01:00 2016-05-09T12:29:18+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/211 حبیب رمضانی آکِردی ابراهیم تقی زادهافشین احمدیچکیده در 11 دسامبر 2008 مجمع عمومی سازمان ملل متحد «کنوانسیون راجع به قراردادهای حمل بین‌المللی کالا به‌طور کلی یا جزئی از طریق دریا» را به‌تصویب رساند. این کنوانسیون به دلیل برگزاری مراسم امضای آن در 23 سپتامبر 2009 در بندر رتردام، به‌عنوان «مقررات رتردام» نیز شناخته می‌شود. کنوانسیون «رتردام» مبنای مسئولیت متصدی را «فرض مسئولیت» قرار داده و موارد معافیت از مسئولیت متصدی را برشمرده و نیز تصریح کرده است که متصدی باید برای رهایی از مسئولیت، علت حادثه و ابراهیم تقی زاده
افشین احمدی


چکیده
در 11 دسامبر 2008 مجمع عمومی سازمان ملل متحد «کنوانسیون راجع به قراردادهای حمل بین‌المللی کالا به‌طور کلی یا جزئی از طریق دریا» را به‌تصویب رساند. این کنوانسیون به دلیل برگزاری مراسم امضای آن در 23 سپتامبر 2009 در بندر رتردام، به‌عنوان «مقررات رتردام» نیز شناخته می‌شود. کنوانسیون «رتردام» مبنای مسئولیت متصدی را «فرض مسئولیت» قرار داده و موارد معافیت از مسئولیت متصدی را برشمرده و نیز تصریح کرده است که متصدی باید برای رهایی از مسئولیت، علت حادثه و زیان وارده به کالا را مشخص سازد. کنوانسیون «رتردام» همچنین با اتخاذ شیوۀ «درب به درب» برای حمل کالا، ترویج اسناد الکترونیکی و تعبیۀ قراردادهای حجمی افق‌های جدیدی را در حمل دریایی کالا گشوده است. مقررات «رتردام» ضمن خودداری از افراط‌های کنوانسیون «هامبورگ»، نقاط قوت آن را حفظ نموده و سعی کرده است که نقایص کنوانسیون بروکسل «مقررات لاهه» را برطرف سازد. از‌این‌رو می‌توان گفت که این کنوانسیون رویه‌ای متعادل را میان منافع فرستندگان و متصدیان حمل و نقل دریایی درپیش گرفته است تا زمینۀ اقبال عمومی را فراهم سازد.

جهت دریافت اصل مقاله کلیک کنید ]]>
* حق کسب‌وپیشه و تجارت در فرض تخریب واحد تجاری (تحلیل و نقد رویه قضائی) 2016-05-09T12:20:19+01:00 2016-05-09T12:20:19+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/210 حبیب رمضانی آکِردی محمد مهدی الشریفچکیده با توجه به پایان نداشتن اجاره‌های مشمول قانون روابط موجر و مستأجر 1356 و امکان ادامه تصرف مستأجر حتی پس از اتمام مدت اجاره، این احتمال که واحد تجاری در طول زمان تلف یا اتلاف شود، احتمال نادری نیست. با وجود این، قانون‌گذار در این گونه موارد تکلیف حق کسب‌وپیشه را روشن ننموده است. رویه قضایی نیز در این خصوص مضطرب و مختلف است. برخی حکم به انتفای حق نموده و برخی به بقای حق مایل‌اند. به نظر می‌رسد پاسخ به این پرسش در گرو تعیین تکلیف وضعیت رابطة استیجاری پس از محمد مهدی الشریف

چکیده
 با توجه به پایان نداشتن اجاره‌های مشمول قانون روابط موجر و مستأجر 1356 و امکان ادامه تصرف مستأجر حتی پس از اتمام مدت اجاره، این احتمال که واحد تجاری در طول زمان تلف یا اتلاف شود، احتمال نادری نیست. با وجود این، قانون‌گذار در این گونه موارد تکلیف حق کسب‌وپیشه را روشن ننموده است. رویه قضایی نیز در این خصوص مضطرب و مختلف است. برخی حکم به انتفای حق نموده و برخی به بقای حق مایل‌اند. به نظر می‌رسد پاسخ به این پرسش در گرو تعیین تکلیف وضعیت رابطة استیجاری پس از نابودی عین است، زیرا اگر حق کسب‌وپیشه را یک حق عینی و به معنای حق بقای «مستأجر» در «عین مستأجره» بدانیم، این حق فرع بر وجود عین و رابطة استیجاری است. البته در فرض اتلاف که موجر یا ثالث عامل تخریب واحد تجاری است، هر چند حق کسب‌وپیشه به تبع تلف عین از بین می‌رود اما موجر یا ثالث از باب مسئولیت مدنی و اتلاف حق غیر، در قبال مستأجر مسئول جبران آن است. در هر صورت فرض بقای رابطه استیجاری و الزام موجر یا ثالث به بازسازی عین برای حفظ حق مستأجر منتفی است.


جهت دریافت اصل مقاله کلیک کنید
]]>
* قاعده تعلیق یا توقف خودبه خودی تعقیب ورشکسته (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران) 2016-01-01T17:35:47+01:00 2016-01-01T17:35:47+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/196 حبیب رمضانی آکِردی قاعده تعلیق یا توقف خودبه خودی تعقیب ورشکسته (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران)محمد عیسائی تفرشیمرتضی شهبازی نیاحبیب رمضانی آکردیقانونگذار در نهاد ورشکستگی نیازمند ابزارهایی است تا آن را در جهت اهداف مورد نظر خود مدیریت نماید. یکی از ابزارهایی که نقش مهمی را در این راستا میتواند ایفا نماید، قاعده «تعلیق خودبه خودی تعقیب» ورشکسته است. این قاعده ابزاری است برای جلوگیری از اقدام  انفرادی طلبکاران. عوامل متعددی در کارآمدی و ناکارآمدی این قاعده مطرح شده است. عمده ترین دلیل کارآمدی، کاهش هز قاعده تعلیق یا توقف خودبه خودی تعقیب ورشکسته (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران)

محمد عیسائی تفرشی

مرتضی شهبازی نیا

حبیب رمضانی آکردی

قانونگذار در نهاد ورشکستگی نیازمند ابزارهایی است تا آن را در جهت اهداف مورد نظر خود مدیریت نماید. یکی از ابزارهایی که نقش مهمی را در این راستا میتواند ایفا نماید، قاعده «تعلیق خودبه خودی تعقیب» ورشکسته است. این قاعده ابزاری است برای جلوگیری از اقدام  انفرادی طلبکاران. عوامل متعددی در کارآمدی و ناکارآمدی این قاعده مطرح شده است. عمده ترین دلیل کارآمدی، کاهش هزینه ها و افزایش ارزش اموال ورشکسته و از عوامل ناکارآمدی آن بازتوزیع ثروت اعلام شده است. محدودیت قلمرو و فقدان ضمانت اجرا از عوامل ناکارآمدی قاعده توقف یا تعلیق تعقیب در حقوق ایران هستند. در مقابل در حقوق آمریکا قلمرو قاعده گسترده تر و واجد ضمانت اجراست. قاعده تعلیق یا توقف تعقیب در حقوق ایران غیرقابل اسقاط است درحالی که در حقوق آمریکا در این زمینه رویکردهای متعددی مطرح شده است.

جهت دریافت متن مقاله کلیک کنید


]]>
* مطالعه تطبیقی مفهوم و آثار حق تقدم در حقوق اختراعات 2015-08-23T11:08:02+01:00 2015-08-23T11:08:02+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/195 حبیب رمضانی آکِردی محمود صادقیحبیب رمضانی آکردیحق تقدم، حقی است که به موجب آن حق اولین ثبت‌‌کننده اظهارنامه اختراع در یکی از کشورهای عضو کنوانسیون، معاهده ویا موافقتنامه برای ثبت اختراع در دیگر کشور یا کشورهای عضو آن، برای مدت محدودی حفظ می‌شود. حق مذکور، مهلت ارفاقی و حق تقدم خاص دارای ماهیت واحدی هستند. حق تقدم ممکن است به موجب معاهده­های چندجانبه، دوجانبه ویا به صورت حق تقدم داخلی مطرح شود. اصولاً حق تقدم یا درخواست آن قابل رد نیست و به موجب اصل استقلال گواهینامه اختراع، بطلان اظهارنامه ثبت اختراع، محمود صادقی
حبیب رمضانی آکردی

حق تقدم، حقی است که به موجب آن حق اولین ثبت‌‌کننده اظهارنامه اختراع در یکی از کشورهای عضو کنوانسیون، معاهده ویا موافقتنامه برای ثبت اختراع در دیگر کشور یا کشورهای عضو آن، برای مدت محدودی حفظ می‌شود. حق مذکور، مهلت ارفاقی و حق تقدم خاص دارای ماهیت واحدی هستند. حق تقدم ممکن است به موجب معاهده­های چندجانبه، دوجانبه ویا به صورت حق تقدم داخلی مطرح شود. اصولاً حق تقدم یا درخواست آن قابل رد نیست و به موجب اصل استقلال گواهینامه اختراع، بطلان اظهارنامه ثبت اختراع، منجر به رد حق تقدم نمی­شود.
حق تقدم نقش مهمی در حمایت از متقاضی ثبت اختراع ایفا می­کند که شامل امکان ثبت اختراع در کشورهای عضو کنوانسیون، معاهده ویا موافقتنامه در یک دوره زمانی؛ معیار زمانی در تعیین وصف تازگی و گام ابتکاری در اختراع ادعایی؛ افشا و انتشار اختراع؛ افشای بهترین طریق پیاده‌سازی اختراع می­شود و همچنین صرفه‌جویی در هزینه و ایجاد فرصت برای ثبت در کشورهای مختلف را نیز به همراه دارد. اثر مهمی که این حق برای صاحبان فکر ایجاد می­کند، آرامش خاطر در حمایت از آثار فکری است.

برای دریافت متن کامل مقاله کلیک کنید


]]>
* ابهام در ورشکستگی بین‎المللی؛ در جستجوی دیدگاه مناسب 2015-07-25T20:44:22+01:00 2015-07-25T20:44:22+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/194 حبیب رمضانی آکِردی سام محمدی؛ حسام کدیوررسیدگی به ورشکستگی شرکت‎های چند ملیتی و بزرگ دارای آثار اقتصادی مهمی است و هر کشور سعی می‎کند با در دست گرفتن کنترل این موضوع منافع خود را افزایش دهد. بنابراین تلاش‎های گسترده‎ای صورت می‎گیرد تا با توجیه مبانی نظری، راه برای تصویب اسناد بین‎المللی که تأمین کننده‎ی منافع کشورهای متبوع نظریه پردازان است، هموار شود. به لحاظ تئوری در برخورد با ورشکستگی بین-المللی، دو دیدگاه عمده وجود دارد. دیدگاه اول که قائل به صلاحیت سرزمینی دادگاه‎ها است و دیدگاه دوم که به نحوی آرم سام محمدی؛ حسام کدیور

رسیدگی به ورشکستگی شرکت‎های چند ملیتی و بزرگ دارای آثار اقتصادی مهمی است و هر کشور سعی می‎کند با در دست گرفتن کنترل این موضوع منافع خود را افزایش دهد. بنابراین تلاش‎های گسترده‎ای صورت می‎گیرد تا با توجیه مبانی نظری، راه برای تصویب اسناد بین‎المللی که تأمین کننده‎ی منافع کشورهای متبوع نظریه پردازان است، هموار شود. به لحاظ تئوری در برخورد با ورشکستگی بین-المللی، دو دیدگاه عمده وجود دارد. دیدگاه اول که قائل به صلاحیت سرزمینی دادگاه‎ها است و دیدگاه دوم که به نحوی آرمان گرایانه یک دادگاه و با حکومت یک قانون را برای رسیدگی به موضوع مناسب می‎داند و از آن به جهان‏شمولی تعبیر می‎شود.
تحقیق پیش رو تماماً متکی بر یافته‎های کتابخانه‎ای است که عمدتاً با استفاده از منابع الکترونیکی به روز به رشته‎ی تحریر درآمده و روش تحلیلی شاکله‏ی آن را تشکیل می‎دهد.
ماحصل پژوهش حکایت از آن دارد که جهت‏گیری‏‎های موجود که در غفلت اندیشمندان کشورهای درحال توسعه صورت گرفته عمدتاً مطابق با شرایط کشورهای توسعه‏یافته است. با این وجود دیدگاه-های میانه ای جدیدی نیز وجود دارند که یکی از مناسب‏ترین آن ها دیدگاه «سرزمینی بودن مبتنی بر همکاری» است که تا حد قابل قبولی متناسب با وضعیت کشورهایی نظیر ایران است.

جهت دریافت متن مقاله کلیک کنید



]]>
* مفهوم‌شناسی مسئولیت اجتماعی شرکت‌های تجاری در حقوق آلمان، فرانسه، انگلستان و ایران با رویکرد تطبیقی 2015-06-08T12:38:45+01:00 2015-06-08T12:38:45+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/192 حبیب رمضانی آکِردی مفهوم‌شناسی مسئولیت اجتماعی شرکت‌های تجاری در حقوق آلمان، فرانسه، انگلستان و ایران با رویکرد تطبیقیجعفر نوری یوشانلویی، سعید جوهرچکیده «مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها» اصطلاحی است که از دهۀ نود میلادی به صورت گسترده، با آزادسازی اقتصاد و شکاف عمیقی که میان نقش‌های اجتماعی و اقتصادی شرکت‌ها ایجاد شده بود، پدید آمد. این نظریه در آغاز بیگانه می‌نمود؛ چراکه قبل از آن شرکت‌های تجاری صرفاً به جنبه‌های اقتصادی فعالیت‌های خود و کسب سود حداکثری توجه می‌‌کردند و صَرف هزینه بدون بازگشت سود برای آ مفهوم‌شناسی مسئولیت اجتماعی شرکت‌های تجاری در حقوق آلمان، فرانسه، انگلستان و ایران با رویکرد تطبیقی

جعفر نوری یوشانلویی، سعید جوهر

چکیده

«مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها» اصطلاحی است که از دهۀ نود میلادی به صورت گسترده، با آزادسازی اقتصاد و شکاف عمیقی که میان نقش‌های اجتماعی و اقتصادی شرکت‌ها ایجاد شده بود، پدید آمد. این نظریه در آغاز بیگانه می‌نمود؛ چراکه قبل از آن شرکت‌های تجاری صرفاً به جنبه‌های اقتصادی فعالیت‌های خود و کسب سود حداکثری توجه می‌‌کردند و صَرف هزینه بدون بازگشت سود برای آن‌ها غیرقابل تصور بود. اساساً فعالیت و تصمیمات شرکت‌ها به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم جامعه را در مفهومی گسترده که شامل محیط زیست، اقتصاد، فرهنگ، ارزش‌ها، آداب و رسوم و... می‌شود، تحت تأثیر قرار می‌دهد و شرکت باید مطابق با اصول حقوقی از قبیل اصل جبران خسارت، مسئولیت خسارات وارده بر اجتماع را متحمل شود. در نگاه اول، شاید این مسئولیت هزینه‌های سنگینی را به شرکت بار کند، ولی در درازمدت حداقل تأثیری که دارد، زمینۀ شهرت تجاری، افزایش مشتری و بهره‌وری شرکت را فراهم می‌سازد. اما آیا شرکت تجاری واقعاً می‌تواند نقشی اجتماعی داشته باشد؟ تعریف این شاخۀ نوین از مسئولیت چیست؟ چه نظریات و تئوری‌هایی در این زمینه وجود دارد؟ مجموع مباحث طرح‌شده با عنوان مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در حقوق کشورهایی مانند فرانسه، انگلستان و آلمان پیشرفت چشمگیری داشته است که مفهوم و تاریخچۀ این نوع از مسئولیت شرکتی در یک رویکرد تطبیقی با حقوق ایران بررسی خواهد شد.

جهت دریافت متن کامل مقاله کلیک کنید

]]>
* چهارچوب قانونی ورشکستگی بانکها در حقوق ایران 2015-04-15T20:34:22+01:00 2015-04-15T20:34:22+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/191 حبیب رمضانی آکِردی ماجد عزیزان گیلانجهت دریافت فایل pdf کلیک کنید ماجد عزیزان گیلان

جهت دریافت فایل pdf کلیک کنید ]]>
* دعوای مشتق و آیین آن: بررسی تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس 2015-04-11T09:16:29+01:00 2015-04-11T09:16:29+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/190 حبیب رمضانی آکِردی دعوای مشتق دعوایی است كه توسط سهامداران شركت علیه مدیران در جهت استیفای حقوق شركت اقامه می گردد.امكان اقامه دعوای مشتق به دلیل تخلف مدیران در انجام وظایفی است كه در قبال شركت تعهد نموده اند. پیش از تصویب قانون 2006 انگلستان قاعده فاس هارباتل شركا را جز در موارد استثنائی از اقامه دعوای مشتق محروم می نمود. برای نخستین بار قانون شركت های 2006 انگلیس ضمن شناسایی این حق و چگونگی اعمال آن به عنوان یكی از حقوق سهامداران اقلیت، اوضاع و احوالی را كه بر اساس آن می توان اقدام به طرح دعوای مشت
دعوای مشتق دعوایی است كه توسط سهامداران شركت علیه مدیران در جهت استیفای حقوق شركت اقامه می گردد.امكان اقامه دعوای مشتق به دلیل تخلف مدیران در انجام وظایفی است كه در قبال شركت تعهد نموده اند. پیش از تصویب قانون 2006 انگلستان قاعده فاس هارباتل شركا را جز در موارد استثنائی از اقامه دعوای مشتق محروم می نمود. برای نخستین بار قانون شركت های 2006 انگلیس ضمن شناسایی این حق و چگونگی اعمال آن به عنوان یكی از حقوق سهامداران اقلیت، اوضاع و احوالی را كه بر اساس آن می توان اقدام به طرح دعوای مشتق نمود گسترش داد. در حقوق ایران، ماده 276 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت 1347 به امكان اقامه دعوای مشتق اشاره می كند. لایحه تجارت 1384 نیز در ماده 473 به شكل گسترده شرایط اقامه این دعوا را بیان كرده است. با توجه به تحولات نظام های حقوقی و به ویژه نظام حقوقی انگلستان، لزوم تصویب مقررات جدید و مفصل در این زمینه ضروری می باشد.

جهت دریافت فایل مقاله pdf کلیک کنید
]]>
* ماهیت حقوقی انتقال دیون در ادغام شرکت‌های سهامی و آثار آن بر طلبکاران و بدهکاران غیر سهام‌دار 2015-02-13T12:22:36+01:00 2015-02-13T12:22:36+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/189 حبیب رمضانی آکِردی محسن رجالی؛ مهدی رشوند بوکانی؛ امین بدیع صنایع اصفهانییکی از مهم‌ترین موضوعات در بحث ادغام شرکت­ها، تعیین آثار و تبعات  آن بر بازار، سهام‌داران، طلبکاران و بدهکارانِ غیرسهام‌دار و حتی مصرف‌کنندگان است. در این بین، شرکت‌های سهامی پیش‌قدم هستند. ادغام یعنی «اقدامی که بر اساس آن چند شرکت ضمن محو شخصیت حقوقی خود، شخصیت حقوقی واحد و جدیدی تشکیل دهند یا در شخصیت حقوقی دیگری جذب شوند» و به‌موجب آن، کلیه دارایی، مطالبات، دیون و تعهدات شرکت ادغام‌شونده به شرکت پذیرنده ادغام منتقل می­‌ش محسن رجالی؛ مهدی رشوند بوکانی؛ امین بدیع صنایع اصفهانی

یکی از مهم‌ترین موضوعات در بحث ادغام شرکت­ها، تعیین آثار و تبعات  آن بر بازار، سهام‌داران، طلبکاران و بدهکارانِ غیرسهام‌دار و حتی مصرف‌کنندگان است. در این بین، شرکت‌های سهامی پیش‌قدم هستند. ادغام یعنی «اقدامی که بر اساس آن چند شرکت ضمن محو شخصیت حقوقی خود، شخصیت حقوقی واحد و جدیدی تشکیل دهند یا در شخصیت حقوقی دیگری جذب شوند» و به‌موجب آن، کلیه دارایی، مطالبات، دیون و تعهدات شرکت ادغام‌شونده به شرکت پذیرنده ادغام منتقل می­‌شود. به دلیل مزایای فراوان ادغام، رغبت به آن در بین شرکت‌های سهامی بسیار زیاد است. در این مقاله به ماهیت‌شناسی انتقال دیون از شرکت ادغام‌شونده به شرکت پذیرنده ادغام پرداخته شده و در این خصوص با تحلیل و تطبیق نظریات انتقال دین، انتقال طلب، تبدیل تعهد و قائم‌مقامی، آثار ادغام شرکت‌ها بر حقوق و تعهداتِ طلبکاران و بدهکارانِ غیرسهام‌دار بررسی‌شده و نظر برگزیده، تقویت شده است. ناگفته پیداست که گزینش هر یک از نظریات فوق، آثار حقوقی متفاوتی را برای مشارالیهم و بالتبع، سهام‌داران شرکت‌های طرف قرارداد ادغام، در پی خواهد داشت.

برای دریافت فایل pdf کلیک کنید
]]>
نشست علمی گروه حقوق خصوصی دانشگاه تربیت مدرس 2015-02-08T11:17:41+01:00 2015-02-08T11:17:41+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/187 حبیب رمضانی آکِردی

]]>
*سهم عدالت در تفسیر قانون 2014-12-24T12:56:30+01:00 2014-12-24T12:56:30+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/186 حبیب رمضانی آکِردی متن سخنرانی مرحوم استاد کاتوزیان.جهت دریافت متن کلیک کنید. متن سخنرانی مرحوم استاد کاتوزیان.
جهت دریافت متن کلیک کنید. ]]>
* بررسی فقهی- حقوقی مسئولیت تضامنی در شرکت‏های تجاری 2014-12-17T08:27:01+01:00 2014-12-17T08:27:01+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/185 حبیب رمضانی آکِردی چکیدهمحمد عیسائی تفرشیحبیب رمضانی آکردی نتیجه بررسی مسئولیت تضامنی در انواع شرکت‏های تجاری این است که از نوع مسئولیت قراردادی است و ماهیت آن، تعهد به نفع شخص ثالث است. سیر قانونگذاری و نظر مشهور فقهای امامیه راجع به اثر ضمان، راجع به پذیرش مسئولیت تضامنی قراردادی در حقوق فعلی ایران، ابهام ایجاد کرده است. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در موارد متعددی به ضمانت تضامنی تصریح شده بود. پس از آن، قانون­گذار برخی از موارد مسئولیت تضامنی قانونی را حذف و در بعضی موارد بدان تصریح کرده اس چکیده
محمد عیسائی تفرشی
حبیب رمضانی آکردی


 نتیجه بررسی مسئولیت تضامنی در انواع شرکت‏های تجاری این است که از نوع مسئولیت قراردادی است و ماهیت آن، تعهد به نفع شخص ثالث است. سیر قانونگذاری و نظر مشهور فقهای امامیه راجع به اثر ضمان، راجع به پذیرش مسئولیت تضامنی قراردادی در حقوق فعلی ایران، ابهام ایجاد کرده است. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در موارد متعددی به ضمانت تضامنی تصریح شده بود. پس از آن، قانون­گذار برخی از موارد مسئولیت تضامنی قانونی را حذف و در بعضی موارد بدان تصریح کرده است. با بررسی این موضوع، این نتیجه به دست می‏آید که قانونگذار مسئولیت تضامنی قانونی را پذیرفته است. بنابراین مسئولیت تضامنی قراردادی نیز مخالف شرع و قانون نیست؛ زیرا ایراد فقها مبنی بر عدم امکان استقرار یک دین بر دو ذمه در یک زمان، مسئولیت تضامنی قانونی را هم شامل می‏شود. بنابراین شرکت‏های تجاری با مسئولیت تضامنی قراردادی از نظر فقه و حقوق قابل توجیه است.

جهت دریافت اصل مقاله کلیک کنید
]]>
* دانلود مستند دکتر ناصر کاتوزیان 2014-09-12T13:30:13+01:00 2014-09-12T13:30:13+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/183 حبیب رمضانی آکِردی جهت دانلود مستند دکتر ناصر کاتوزیان کلیک کنید
جهت دانلود مستند دکتر ناصر کاتوزیان کلیک کنید
]]>
* "وصیت" کاتوزیان معنا دارد 2014-09-04T13:15:39+01:00 2014-09-04T13:15:39+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/177 حبیب رمضانی آکِردی فرشاد اسماعیلی؛ یک جشن و یک رنجور: جشن امسال استقلال کانون جشن نبود. همه چیزش نارحت کننده بود. خطر دست اندازی به استقلال کانون بیشتر شده بود. تعداد زیادی از نامزدهای هیات مدیره رد صلاحیت شده بودند. در سخنرانی ریاست کانون هیچ اشاره ایی به رد صلاحیت ها نشد. هیچ اشاره ایی به وکلای زندانی نشد. کیفیت مراسم در شان وکلا نبود و  وقتی دکتر ناصر کاتوزیان خسته و تکیده پشت تریبون رفت ناراحتیمان بیشتر شد و این شد که  جشن امسال جشن نشد. اما دکتر ناصر کاتوزیان با حال نزارش از تخت بیمارس
فرشاد اسماعیلی؛ یک جشن و یک رنجور: جشن امسال استقلال کانون جشن نبود. همه چیزش نارحت کننده بود. خطر دست اندازی به استقلال کانون بیشتر شده بود. تعداد زیادی از نامزدهای هیات مدیره رد صلاحیت شده بودند. در سخنرانی ریاست کانون هیچ اشاره ایی به رد صلاحیت ها نشد. هیچ اشاره ایی به وکلای زندانی نشد. کیفیت مراسم در شان وکلا نبود و  وقتی دکتر ناصر کاتوزیان خسته و تکیده پشت تریبون رفت ناراحتیمان بیشتر شد و این شد که  جشن امسال جشن نشد.

اما دکتر ناصر کاتوزیان با حال نزارش از تخت بیمارستان بلندنشده بود که  صدای سوت و کف وکلا و دانشجویان را بدرقه خودش کند. چرا که همیشه هستند کسانی که برای آدم سوت و کف بزنند اما دکتر مریض بود  پشت تریبون رفت و با صدای خش دار و بیمار گفت  آمده ام که بگویم هیچکس حق ندارد برای وکلا تصمیم بگیرد غیر خودشان و از وکلا خواست که به این ر صلاحیت ها اعتراض کنند. حرفی که شاید بهتر بود دیگران می زدند اعتراضی که شاید بهتر بود ریاست کانون می کرد. کوتاه گفت و به جا و باز از جلوی  جمعیت سوت و کف زنان رد شد و رفت  روی تخت بیمارستان.

کانونی که چند روز بعد انتخاباتش را با 25 درصد مشارکت برگزار کرد چرا که شاید روز انتخابات آخر هفته بود و خیلی از وکلا شمال رفته بودند یا روز استراحتشان بود. کانونی که در بحرانی ترین شرایط هویتی اش به سر می برد اما با یک مشارکت بسیار نازل در انتخاباتش همه آنهایی را که می دانستند اهمیت کانون کجاست ناراحت کردند. کاتوزیان اما آمد که به کانونی ها بگوید نگذارید هویتتان را بگیرند.  نشان داد که پشت سنگر دانشگاه پناه نگرفته است و کاتوزیان فقط پدر علم حقوق نیست و می داند اهمیت صنف در ایران و آن هم قدیمی ترین صنف چقدر است. صنفی که بسیاری از اعضایش هنوز اهمیت آن را نفهمیده اند.

یک دانشگاه و یک رنجور: آنچه کاتوزیان در دانشگاه برایمان آورد منبع کنکور ارشد حقوق یا منبع آزمون وکالت  یا سر دفتی بودنش نبود. جنس احترام کاتوزیان نزد دانشگاهیان یکسره با جنس احترام برگزار کنندگان آزمون های آزمایشی تضمینی حقوقی فرق می کرد.  سوت و کفی که دانشگاه برای کاتوزیان می کشید با سوت  و کف بازاریان حقوقی فرق می کرد. در شرایطی که بسیاری از رشته های علوم انسانی در ایران هنوز به تولید ادبیات اولیه آکادمیک دست نیافته بودند  کاتوزیان همه بنیه اش را بر روی شکل گیری یک سنت آکادمیک در رشته حقوق در ایران گذاشت.

نسل کاتوزیان نسل سنت گذار نبودند. نسل کاتوزیان در علوم انسانی ایران یک نسل پرسه زن بود. هر چه هرجای دنیا می خواندند وارد می کردند. شاید هنوز هم علوم اجتماعی یا علوم سیاسی آکادمیک ما نتوانسته است به یک انباشت سرمایه آکادمیک در این حوزه ها دست یابد اما کاتوزیان شاید تنها چهره ایی بود که توانست با مرارت و رنج این صلیب حقوق را در جلجتای پر دست انداز دانشگاه ایران به دوش بکش و به این جا برساند که قاضی دادگاه برای دادنامه نوشتن محشای مدنی کاتوزیان را باز کند.

آنچه اهمیت کاتوزیان را در حوزه علوم انسانی و نه  صرفا در حوزه حقوق پر رنگ می کند ایجاد سرمایه علمی  وانباشت مفهوم سازی  و شکل دادن به یک سنت اکادمیک در علوم انسانی ایران بود. نسل دوم حقوقدانانی که شاید لذت و میل به  تولید نظریه علمی را سرکوب کردند و رنج شکل دادن به سنت اکادمیک را تحمل کردند تا بناهای بلند نهادهای حقوقی در ایران بتوانند بر یک فوندانسیون محکم استوار شوند.

ضعفی که شاخه های دیگرعلوم انسانی در ایران از آن رنج می برند و هنوز به نهاد سازی آکادمیک نرسیده اند و کج و راست می شوند چرا که ما در دانشگاه یاد نگرفته اییم. از الفبا شروع کنیم و یکسره افتاده اییم وسط دعواهای نظری جلوتر و یکسره کاری که کرده اییم این بوده است که از سر دره های نظری پریده اییم. همین است که هنوز ممکن است عده ایی نفهمند چرا کاتوزیان پایان نامه دکتری اش 'وصیت' بوده است.

سایت خبری فرارو
]]>
* فقدان استاد کاتوزیان، ثلمه‌ای که کسی به جبرانش امیدوار نیست 2014-09-03T13:14:16+01:00 2014-09-03T13:14:16+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/169 حبیب رمضانی آکِردی رییس اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) درگذشت استاد کاتوزیان پدر علم حقوق ایران را ثلمه‌ای دانست که کمتر کسی نسبت به جبران آن در کوتاه مدت امیدوار باشد. بهمن کشاورز در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در این باره اظهار کرد: گفته شده هرگاه دانشمندی دعوت حق را لبیک گوید در دنیا رخنه ایجاد می‌شود که هیچ چیز یارای پر کردن آن را ندارد. وی با بیان اینکه حقا که این گفته در مورد همه دانشمندان مصداق ندارد، افزود: تردیدی نیست رییس اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) درگذشت استاد کاتوزیان پدر علم حقوق ایران را ثلمه‌ای دانست که کمتر کسی نسبت به جبران آن در کوتاه مدت امیدوار باشد.

بهمن کشاورز در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در این باره اظهار کرد: گفته شده هرگاه دانشمندی دعوت حق را لبیک گوید در دنیا رخنه ایجاد می‌شود که هیچ چیز یارای پر کردن آن را ندارد.

وی با بیان اینکه حقا که این گفته در مورد همه دانشمندان مصداق ندارد، افزود: تردیدی نیست از دست دادن یک فرد عالم در هر حال ضایعه است؛ زیرا تا فردی از صورت یک بشر عادی درآید و به عالم تبدیل شود سرمایه‌های مادی و معنوی بسیاری صرف خواهد شد.

این حقوقدان ادامه داد: اما اینکه فقدان عالم باعث ایجاد رخنه‌ای شود که قابل پر کردن نباشد چیز دیگری است و همه علما چنین ویژگی و اوصافی را ندارند.

وی اظهار کرد: به‌منظور اینکه در اذهان و افکار عامه مردم رحلت یک دانشمند احساس فقدان بزرگی را ایجاد کند باید او عالم عامل باشد، در خدمت خلق باشد، اهل اخلاق و تقوا باشد، در مقابل بزرگان اهل قدرت خاضع نباشد، انتقادپذیر و اهل مباحثه باشد، بخل علمی نداشته باشد و بالاخره از غرور و نخوت خالی باشد.

رییس اسکودا گفت: واضح است جمع شدن این اوصاف در فرد واحد حالتی خاص است که جز با تاییدات خداوند متعال قابل تحقق نیست.

وی تصریح کرد: استاد دکتر ناصر کاتوزیان از این تایید الهی برخوردار بود و از این روست که فقدان او همان رخنه و ثلمه‌ای است که کمتر کسی امید برطرف شدن و جبران آن را در کوتاه مدت دارد.

کشاورز افزود: همه بزرگان، دوستان فراوان و به طور طبیعی دشمنان اندکی دارند اما در مورد استاد کاتوزیان کسی را ندیدم که با وی دشمنی داشته باشد و این نیز تفضل خداوند است. روحش شاد باد که سعادتمند زیست و سعادتمند رفت.

سایت خبری ایسنا

]]>
* استادی که "زمین سوخته" به مرگ تحویل داد 2014-09-03T12:42:03+01:00 2014-09-03T12:42:03+01:00 tag:http://akerd.mihanblog.com/post/166 حبیب رمضانی آکِردی                              1- مرگ؛ بزرگ‌ترین حقیقت زندگی است و معلوم نیست ساعت قرارش را در چرخش بر کدام مدار، گذاشته. از همین رو است که گونه‌ی مواجهه با آن چنین اهمّیّت یافته است. دوران مدرن را عصر تنهایی دم ِ مرگ، نام نهاده‌اند. روزگاری که فرد ِ انسانی، در غیاب ِ حضور دیگران خرقه تهی خواهد کرد. تا پیش ازین، انسان‌ها نسبت به مواجهه‌ی با مرگ این‌چ

1- مرگ؛ بزرگ‌ترین حقیقت زندگی است و معلوم نیست ساعت قرارش را در چرخش بر کدام مدار، گذاشته. از همین رو است که گونه‌ی مواجهه با آن چنین اهمّیّت یافته است. دوران مدرن را عصر تنهایی دم ِ مرگ، نام نهاده‌اند. روزگاری که فرد ِ انسانی، در غیاب ِ حضور دیگران خرقه تهی خواهد کرد. تا پیش ازین، انسان‌ها نسبت به مواجهه‌ی با مرگ این‌چنین غربت را حس نمی‌کردند چرا که یا در جمع خانواده جام ِ مرگ را سر می‌کشیدند و یا اینکه یقین داشتند، دیگرانی هستند که در لحظه‌ی احتضار، حاضر باشند کنارشان. امّا دوران مدرن، عصر غیبت ِ دیگران در این ساحت نیز هست. پس باید برای کاستن از درد ِ مواجهه با مرگ و رساندن پشت ِ او به خاک، تدبیری اندیشید. یکی از راه‌کارها سیاست ِ زمین ِ سوخته است. این سخن بدان معناست که فرد باید آن‌چنان زندگی خوب، خوش و ارزشمندی داشته باشد که بر دل مرگ برای گرفتن ِ فرصت زندگی از فرد و عدم توانایی او در بهره‌مندی از آن، حسرتی بزرگ باقی گذارد. کاری نمانده باشد که فرد می‌خواسته آن را انجام دهد و امّا مرگ، فرصت ِ بودن و انجام دادن را از او ستانده باشد. باید به گونه‌ای زندگی کرد که مرگ در مواجهه‌ی با فرد و لحظه‌ی احتضار ِ او، زمینی سوخته برای خویش را دریابد که هیچ ندارد تا او بستاند. هیچ حسرتی را نمی‌تواند بر دل ِ شخص باقی گذارد. هرچه فرد، زندگی را آبادان‌تر به سر رسانده باشد، مرگ، زمین ِ سوخته‌تری تحویل خواهد گرفت.

2- کار؛ را در معانی گونه‌گونی به کار گرفته‌اند. فعلی که در برابر انجام‌اش بتوان دستمزدی را متصوّر بود؛ عملی که در تسلّط فرد قرار دارد و ... امّا شاید بتوان یکی از بهترین تعاریفی که از کار ارائه شده را در اندیشه‌ی مولانا جلال‌الدّین محمّد بلخی یافت که فرمود:

کار آن کار است ای مشتاق ِ مست
کاندران آن کار ار رسد مرگ‌ات، خوش است

مولانا، فعل/ترک فعلی را کار می‌داند که اگر در همان لحظه، مرگ بر در کوبید، شخص با این اندیشه که به بهترین وجه ممکن داشته وقت می‌گذرانده با آن مواجه شود. به بیانی دیگر، کار باید موضوعیّت داشته باشد تا کار نامیده شود. آن‌چه که انجام شود تا مطلوبی دیگر حاصل آید، در این سپهر، کار نامیده نمی‌شود.

در زمین ِ مردمان خانه مکن
کار ِ خود کن، کار بیگانه مکن

مطابق با این گزاره، هر شخص را برای کاری آفریده‌اند. کار ِ شخص الف با کار شخص ب متفاوت است و باید این‌گونه باشد. چرا که استعدادها متفاوت است و غایات ذهن انسانی، گونه‌گون. باید به کار خویش مشغول تا بتوان زمینی سوخته را برای مرگ به جا گذاشت.

3- دکتر امیر ناصر کاتوزیان؛ استاد بزرگ حقوق، رادمردی و آزادگی در سال 1310 دنیا را هدیه گرفت. شاید این نگاشته از کم‌شمار نوشتارهای این روزها باشد که سال زاده شدن استاد را درست می‌نگارد. دیگران به اقتفای (عموماً) اطّلاعات فیپای کتاب‌های تألیفی حضرت استاد، سال تولّد وی را 1306 می-نویسند در حالی که ایشان زاده‌ی همان سالی هستند که نخست در این نوشته آورده شد. دلیل این امر نیز آن است که استاد در جوانی می‌خواستند به کسوت قضاوت درآیند و امّا نداشتن حدّاقل سن مجاز، مانع از این امر می‌شد. نتیجه آن‌که به منظور رفع این مانع، استاد اقدام به گرفتن شناسنامه‌ای جدید می‌نماید که سن ّ ایشان را 4 سال افزون‌تر نشان بدهد. در نتیجه به اجبار زمانه، سال تولّد استاد در سند صادره از ثبت احوال، 1306 درج می‌گردد.

استاد کاتوزیان این بخت ِ بزرگ را داشت تا بتواند محضر استادانی را درک کند که در روزگار ما با نگاهی اسطوره‌ای به ایشان نگاه می‌شود. گو این‌که اصلاً ایشان در زمان و مکان ما نزیسته‌اند. شاخص-ترین ِ این استادان، مرحوم سیّد حسن امامی، بزرگ استاد ِ حقوق و امام جمعه‌ی سال‌های پیش از انقلاب 57 بود.

امیرناصر کاتوزیان، این بخت را داشت تا کار خویش به همان معنای اخص که پیش از این آورده شد را به سرانجام رساند. تألیف تقریباً 45 کتاب ِ مرجع ِ حقوقی، کاری است آن‌چنان بزرگ که شاید به ندرت، تاریخ ِ حقوق ایران چنین مهمّی را به خود ببیند. کتاب‌هایی که هریک، رویّه‌ای برای وحدت در امر قضا را می‌توانند ایجاد کنند. نیز نگاشتن نخستین پیش‌نویس ِ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آن هنگام که آیت‌الله خمینی هنوز در پاریس بود، از جمله اقدامات مهم کاتوزیان بود، فارغ از این‌که چه بر سر آن پیش‌نویس رفت و تفاوت آن با دیگر متن‌های در این‌باره از کجاست تا به کجا. در آتش تنور انقلاب که دمیده شد، پای دگرگونی و شعار دگردیسی به صحن دانشگاه نیز کشیده شد و در امتداد ِ پس‌‎لرزه‌های ِ انقلاب فرهنگی، دکتر ناصر کاتوزیان، 11 سال خانه‌نشین شد و امکان حضور در دانشگاها نیافت. هرچند شاید این دوره، فراغتی حاصل آمد تا به امر تألیف، همّت بیشتری گمارد و میراث گران‌سنگی برای آیندگان برجا گذارد.

هرچند امیرناصر کاتوزیان را به نام استاد حقوق خصوصی می‌شناسند، امّا دغدغه‌ی حضرت استاد آن-چنان در پروراندن اندیشه‌ی عدالت قدرتمند بود که پای او را به وادی فلسفه‌ی حقوق نیز کشانید. استاد بر خلاف بسیاری از حقوق‌خوانان و وکالت‌گرایان دانشکده‌های حقوق ایران، از رویکرد پوزیتیویستی گامی فراتر نهاده و همواره محک عدالت در تعیین حکم را فرا دید ِ خویش داشت. ایشان همواره در پی آن بود تا نشانه‌های روشن عدالت را بین سطرهای سیاه ِ قانون، بتوان دید و به میدان اجتماع کشاند.

نگاشتن 45 کتاب مرجع ِ حقوقی، تدوین و تبیین و پروراندن اندیشه‌ی حقوقی، تأثیر بی‌بدیل بر ساحت قانون و حاکمیّت آن در اجتماع، دریافت درجه‌ی یک علمی، پروراندن شاگردانی که دانش‌کارانه می‌نویسند و عدالت را فربه می‌کنند و قبیله‌ای مثال از این قبیل، ما را برآن می‌دارد تا کلاه از سر برداشته و او را در عروج خویش، مشایعت کنیم.

او" کار" ِ خویش را کرد و "زمینی سوخته" برای مرگ، باقی گذاشت.

سعید رضادوست
سایت خبری فرارو

]]>